Ouderen- en mantelzorgforum
GENERO Ouderen- en mantelzorgforum is onderdeel van

Ondersteuning ouderen die thuis wonen (impressie bijeenkomst GENERO/NUZO 17-9-2018)

Op maandag 17 september kwamen ruim 100 ouderen en professionals uit de twee netwerken GENERO en NUZO bij elkaar in het Huis van de wijk Post West in Rotterdam om kennis en ervaringen te delen hoe eerste lijn, welzijn en ouderen in samenwerking kunnen bijdragen aan de ondersteuning van ouderen die thuis wonen. De ouderen waren overigens zeer goed vertegenwoordigd met 55% van de aanwezigen.

Introductie op het thema

Dagvoorzitter Patrick Bindels, hoofd afdeling huisartsgeneeskunde bij het Erasmus MC en stuurgroeplid GENERO heet iedereen van harte welkom op deze tweede gezamenlijke netwerkbijeenkomst. Hij neemt ons kort mee in een belangrijke boodschap: als je ouderen zelfredzaam wilt houden is verbinding tussen het medisch en sociaal domein noodzakelijk. 

Dat is de conclusie die we kunnen halen uit ervaringen van de ouderen zelf en uit twee recent verschenen rapporten:

  1. De juiste zorg op de juiste plek (VWS-Taskforce, 2018) en de hoofdlijnakkoorden die zijn afgesproken met huisartsen en specialisten: zorg verplaatsen van medisch naar sociaal domein, integrale zorg, samenwerken, anders organiseren.
  2. Zelfredzaamheid van ouderen, het rapport van de Gezondheidsraad (2018).

 

Proactieve integrale ouderenzorg

Niek de Wit, hoofd afdeling Huisartsgeneeskunde in het UMC Utrecht licht de uitgangspunten voor het vernieuwen van ouderenzorg naar proactieve integrale ouderenzorg toe aan de hand van de ontwikkeling in het project Om U. Aanvankelijke startte dit project vooral vanuit het medische en zorgdomein, en werd het uitgevoerd door praktijkverpleegkundigen. In de loop van de tijd werd de  gemeente voor Wmo-transitie verantwoordelijk. Buurtteams in de stad Utrecht kregen de opdracht om kwetsbare ouderen op te sporen. Dat leidde tot 3x aankloppen bij dezelfde ouderen vanuit verschillende disciplines: huisarts, buurtteam, specialist ouderengeneeskunde. Daarom zijn in Om U 3.0 de handen ineengeslagen en worden inspanningen om kwetsbare ouderen in beeld te krijgen gestroomlijnd.

Zorgverzekeraars worstelen nog wel met de vraag wie preventie gaat betalen. Daar ligt ook een rol voor de gemeenten en GGD’en. We moeten stoppen met korte termijn denken als het gaat om financiering, aldus De Wit.

Klik hier voor de presentatie van Niek de Wit

Er volgt een enthousiaste vragenwisseling en discussie met de deelnemers in de zaal. O.a. over het probleem van data-uitwisseling, dat goed gaat zolang dit direct zorggerelateerd is. Als het preventie betreft wordt het lastig door privacy-regels om dat op individueel niveau te doen. Nu worden gegevens anoniem op wijkniveau bekeken. De NUZO Ouderendelegatie voert o.a. hierover gesprekken met de zorgverzekeraar.

Sociale zorg kan niet zonder preventie; de vraag is ook wat de huisartsen wil of kan blijven doen in de toekomst en welke verwachtingen individuele zorgverleners hebben voor preventie. De ouderen in de zaal geven aan dat er aandacht moet zijn voor of je een tevreden mens bent (welbevinden in brede zin) en voor hoe je de dingen wilt voor je zorg. Het ‘sociale gebeuren’ moet weer terug.”

Door Om U 3.0 is bij de huisartsen echt een blijvende transitie teweeg gebracht (er gebeurt meer op het gebied van preventie). Integraal proactief ouderenbeleid betekent dat iedereen meedoet. De wijkverpleegkundigen realiseren zich bijvoorbeeld dat ze zelf actief hierop kunnen zijn. En de ouderen  hebben in de projectgroep (vanuit regionaal, en stad Utrecht) ook actief meegedaan en zelf informatiemateriaal ontwikkeld.

De NUZO-partners en ouderen willen deze werkwijze graag verbreden en verspreiden naar de bredere Utrechtse regio. De aanwezige wethouder Roopram (Welzijn) uit Barendrecht is nieuwsgierig hoe je deze samenwerking aanpakt, dat is volgens haar nog best een uitdaging. Hoe gaat dat in Utrecht? De Wit geeft aan dat de gemeente ook eigen ideeën heeft en dat hierover in de stuurgroep waarin iedereen actief is, intensief gesproken wordt en soms ook bilateraal (met betrekking tot verzameling van gegevens). Het gaat uiteindelijk alle partijen om dezelfde uitgangspunten/doelstellingen. Alle hindernissen kunnen dan meestal opgelost worden. Er is gezamenlijk meerwaarde en uitwisseling. Door gezamenlijk in gesprek te gaan, leer je elkaar kennen.

 

Dappere dokters, dappere ouderen

Meta de Graaff, coördinator NUZO, licht het pilotproject Dappere huisartsen en dappere ouderen toe. Het begint bij ouderen zelf. Hebt u wel eens een gesprek over hoe u oud wilt worden en wat voor u belangrijk is met uw huisarts? We ontwikkelden een pakket om gespreksbijeenkomsten te houden tussen ouderen, hun mantelzorgers en huisartsen, met een film en een format voor een publieksdebat (ook voor kleinere groepen). Het doel is het gesprek te stimuleren tussen ouderen en hun huisartsen. We hopen hiermee de drempel te verlagen voor ouderen en huisartsen om in een individueel gesprek het ouder worden en de einde levenswensen te bespreken met elkaar.  Met het uitvoeren van de pilot starten we in een dorp en in een stad. En bekijken op basis van de bevindingen dan hoe we dit verder gaan verspreiden.

De ouderen in NUZO vinden het een mooi project, aldus de voorzitter van de ouderendelegatie Elisabeth van Oostrum. Met elkaar erover praten, dat is belangrijk. Huisartsen, nodig ouderen uit om over levenswensen te praten (bijvoorbeeld voor een dubbele afspraak zodat je wat ruimer de tijd hebt). Stimuleer het gesprek aan te gaan. “Kracht zit in van tevoren nadenken over wat erop je afkomt.”

Klik hier voor presentatie van Meta de Graaff

In Rotterdam zijn er de Anders Ouder Worden-werkgroepen van Pluspunt. Deze senioren geven in wijkbijeenkomsten voorlichting aan andere senioren over actuele thema’s. Dit loopt al 40 jaar. Zie; http://pluspuntrotterdam.nl/Projecten/Anders-Ouder-Worden.html

 

Vanuit welzijn naar de eerste lijn

Peet Huys maakt met haar organisatie Minters, Dienstverleners in Welzijn in Vlaardingen al jarenlang vanuit welzijn de verbinding naar de huisarts. Hoe gaat dat in de praktijk als wijkteams met huisartsen samenwerken? Belangrijkste opdrachtgevers voor deze samenwerking zijn de gemeenten die dit betalen vanuit de Wmo-gelden.

In Vlaardingen zijn de maatschappelijk werkers voor een deel gestationeerd in huisartsenpraktijk. Dat blijkt een gouden formule. Op zoek naar gemeenschappelijke belang: iedereen wil dat het goed gaat met de burgers in de stad. Het is ook de kunst van het elkaar verleiden. En aan de basis staat, we hoorden het ook al in Utrecht, elkaar kennen, persoonlijk contact. Huisartsenpraktijken verschillen, daarop inspelen als welzijnsorganisatie is van belang. Op maat, diverse mogelijkheden aanbieden. En duidelijk maken wat wijkteams te bieden hebben. Belangrijk is ook dat het wijkteam onafhankelijk is.

In Vlaardingen is er 6x per jaar overleg via een klankbordgroep met alle partijen. Belangrijke ambassadeurs voor deze manier van werken zijn de zorgverzekeraar, de huisartsen (koplopers) en de professionals met de voeten in de klei vanuit de wijkteams en huisartsenpraktijken.

Ook naar aanleiding van deze presentatie zijn er ruim vragen en discussies vanuit de zaal: Alle expertise in één wijkteam klinkt zo mooi, een hele brede aanpak, met daarin ook alle preventiedeskundigheid. Als men dit vergelijkt met Rotterdam dan zit in Rotterdam nog een schil om de wijkteams heen.

In Rotterdam kennen we wel de Gebiedsgids en het 75+huisbezoek. Het zou mooi zijn als de gemeente alle partijen bij elkaar brengt, die heeft daarin een rol. De rol van de wethouder is faciliterend. Het moet niet uitmaken waar je aanklopt als oudere. Er gebeurt veel, er zijn mooie initiatieven. Het lastige is afstemming en verbinding, zonder hele overlegstructuur met manager erbij. Ook ligt er een belangrijke rol bij de oudere zelf, niet teveel pamperen. Er is eigen verantwoordelijkheid bij burgers. Hoe kan oudere eraan bijdragen dat artsen meer sociaal denken?

Klik hier voor de presentatie van Peet Huys

 

Jacomine de Lange presenteert boekje ‘Een goed leven met dementie?!’

Lector van de Hogeschool Rotterdam Jacomine de Lange biedt in het kader van de week van de dementie en de Wereld Alzheimer Dag het boekje van VitaDem ‘Een goed leven met dementie?!’ aan de twee ouderendelegaties van GENERO en NUZO aan. Het boekje gaat over wat er mogelijk is als je dementie hebt. Er staan tips en verhalen in van en voor mensen met dementie, hun mantelzorgers en hun zorgverleners. Hoe kun je als mens met dementie vitaal blijven en meedoen, een goed leven hebben?  Waaraan hebt u behoefte? Persoonsgericht. Het boekje bevelen we van harte aan ter inspiratie en om u op heel praktische ideeën te brengen.  De beide voorzitters zullen het boekje en de inspirerende tips in hun achterban verder verspreiden.

Meer informatie over het boekje op de website van Hogeschool Rotterdam

 

Vanuit de eerste lijn de wijk in

Anneke Roobol en Marije van der Velden, praktijkverpleegkundigen, nemen ons mee de wijk in vanuit Gezond op Zuid, gezondheidscentra Lange Hille en Zuidplein. Vanuit hun praktijken bellen zij ouderen op en gaan langs bij ouderen. Daarbij werken ze samen met een hele lijst partners. Zij zijn oog en oor in de wijk, net als de politie/wijkagent met wie ze ook nauw samenwerken. Dat betekent ook veel overleg: met de wijkteams, individueel, maar ook op wijkniveau. Overleg met welzijn, in buurthuizen. En aanwezigheid/ zichtbaarheid in de wijk bijvoorbeeld door op bezoek te gaan bij sleutelfiguren van de seniorenflat, de vrijwilligerswinkel, de schilderclub, etc.

Hun motto is: “Uitgaan van wat de patiënt zelf wil”

Ze constateren dat de huisartsen tevreden zijn over deze manier van samenwerken en andersom merken allerlei netwerken dat er een korte en directe lijn is met de huisartsen.

Link naar presentatie van Anneke Roobol en Marije van der Velden

 

 

 

Afronding en conclusies met Els Hofman

Meta de Graaff vraagt tot slot aan Els Hofman van MOVISIE wat haar vanmiddag het meeste aansprak in de presentaties en discussies met de zaal.

Als dit de doorsnee is van de staat van samenwerking tussen mensen in het sociaal en medisch domein, dan staan we er goed voor, aldus Els. Heel mooi om te zien. Ook het aantal ouderen dat vanmiddag meedoet geeft moed en inspiratie, want de participatie van ouderen is enorm belangrijk en wordt nog belangrijker de komende jaren.

Verbinden, elkaars kennis en ervaringen delen, met als doel ouderen betere zorg en ondersteuning te bieden. Regelmatig contact met elkaar onderhouden en duidelijk laten zien en merken wie dat doet.

De boodschap is: waarop vinden we elkaar? Begin dus niet meteen over geld. Op inhoud kun je elkaar vinden, en daarbij moet je af en toe ook burgerlijk ongehoorzaam zijn. Vaak kun je meer dan je in eerste instantie dacht. Vind elkaar op je doel, geef elkaar een gezicht. Wees er voor elkaar.

Het organiseren van leerbijeenkomsten, zoveel mogelijk praktijkvoorbeelden, dat wat van waarde is zo presenteren dat we de kennis vertalen naar de praktische uitvoering in de stad, in de wijk, in de straat.  MOVISIE kan deze kennis en ervaringen ook weer gebruiken en delen. Bijvoorbeeld richting gemeenten: die kunnen hun regierol nog wel versterken en verbeteren door het faciliteren van samenwerking. En we kunnen goede voorbeelden met deze vormen van samenwerking meer podium geven en onder de aandacht brengen, zoals via BeterOud, www.beteroud.nl

 

Alle deelnemers delen hun tip voor samenwerking ten behoeve van ouderen die thuis wonen met u. Lees meer:  Opmerkingen deelnemers bijeenkomst NUZO_GENERO_180917

Tot slot genoot iedereen van een drankje en een hapje in de zonnige tuin van het Huis van de wijk Post West in Rotterdam.

 


Copyright © 2016. All Rights Reserved.